Toz Ölçümü

Toz Ölçümü

Toz, tanecik büyüklüğü 300 mikronun altında olan katı taneciklere denir. Hava veya başka bir gaz içinde karışım halinde bulunur. Toz ölçümü, iş sağlığı ve güvenliği açısından ortaya çıkabilecek risklerin önlenebilmesi amacıyla yapılan isg ortam ölçümlerindendir.

İşyerlerinde tozun olumsuz etkilerinden korunmak ve tozla mücadele etmek için toz ölçümü yapılmalıdır.

Toz ölçümleri, çalışanların sağlığını tehdit eden bu partiküllerin tespit ve değerlendirilmesi için yapılır. 6331 İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve toz yönetmeliği ile zorunlu kılınmıştır.

Toz Ölçümü Nerelerde Yapılır?

Açık ve kapalı madenlerde, talaşlı imalathanelerde, mobilya dekorasyon işletmelerinde, cam seramik taş obje üretimlerinde, kimya ve ilaç endüstrisinde, kesme zımparalama parlatma ve kumlama işlemlerinde, dökümhanelerde toz ölçümleri yapılmalıdır.

Çalışan sağlığına etkileri açısından tozların çeşitleri:

  • Fibrojenik tozlar: Silikoz, aspestoz gibi pnömokonyoza sebep olan tozlardır.
  • Toksik (zehirli) tozlar: Akut veya kronik zehirlenmeye sebep olan tozlardır. Bunlar kurşun, krom, kadbiyum, mangan, vanadyum gibi ağır metal tozlarıdır.
  • Kanserojen tozlar: Kansere sebep olan tozlardır. Bunlar asbest, arsenik, berilyum, kromatlar, nikel tozları gibi tozlardır.
  • Radyoaktif tozlar: Bunlar çok sayıda olmakla beraber en önemlileri uranyum, seryum, zirkonyum bileşikleri, trityum ve radyum tuzlarıdır.
  • Alerji yapan (alerjen) tozlar: Bunlar bazı insanlarda allerji yapan, astım ve egzama gibi hastalıklara sebep olan tozlardır.
  • İnert tozlar: Akciğerlerde birikebilen, fakat herhangi bir hastalık yapmayan tozlardır.

Tozlu Ortamda Çalışmanın Zararları

Tozlu ortamda çalışmak görüş alanını azalmakta, iş verimliliğini düşmekte ve meslek hastalıklarına sebep olmaktadır. Bulunulan ortamlara toz ve partiküllerin yüksek derecede olması insan sağlığını ciddi şekilde tehdit etmektedir. Solunum yoluyla akciğerlere ulaşan ve orada biriken 0,5-5 mikron tape büyüklüğündeki tozlar pnömokonyoz denilen hastalığa yol açmaktadır.

Toz Ölçümü Nasıl Yapılır?

Toz ölçümleri iş yeri ortamında çalışanların maruz kaldıkları havadaki solunabilir toz yoğunluğunun belirlenmesi ve miktarının hesaplanması işlemlerini kapsar. İş yeri içerisinde bulunan toz kaynaklarında, toz kaynaklarının etki alanlarında, idari binalarda ve açık-kapalı çalışma alanlarında toz ölçümü yapılır.

Toz ölçümünde tozun bulunduğu yere göre değişiklik gösteren ve uygulanan temel yöntemler şöyledir:

  • Gravimetri
  • Radyometri / ß Işını Absorbsiyonu
  • Reflektometri / Siyah Duman
  • Nefhelometri / Işık kırınımı
  • Piezoelektrik terazi yöntemi

Yapılan tüm toz ölçümleri toz iş sağlığı mevzuatına ve toz ölçümü yönetmeliğine uygun olarak yapılmaktadır. İş hijyeni açısından toz tipleri solunabilir toz ve toplam toz olarak ele alınır ve numune alma ekipmanları farklıdır.

Toz Ölçüm Cihazları:

  • Konimetre
  • Filtreli aletler
  • Gravimetrik Ölçüm
  • Isısal çökeltici
  • Tindalometre
  • Elektrostatik Presipitatör
  • Radyasyon Dedektörü
  • Yüzeysel Toz Ölçüm Cihazları(Toz Kovaları)

Belirli bir hava miktarındaki toplam toz ayrılarak tartılır ve mgr/cm3 olarak hesaplanır. 5 mikrondan büyük toz tanecikleri ayrılarak hata payı önlenir.

Bir cam levha üzerine toplanan toz ayrılarak , sayılır ve tane/cm3 cinsinden hesaplanır.

ölçümü sonuçları değerlendirilerek sağlıklı bir çalışma ortamı yaratılması için gerekli ve etkin önlemlerin alınması yolunda çalışmalar yapılmalıdır.

Toz ile mücadelede çalışan sağlığına en çok zararı veren 0,5-5 mikron arasında tanecik büyüklüğü olan tozların tutulduğu uygun toz maskelerin seçilmesi ve kullanılması önemlidir.

toz ölçümleri

İş yerlerinde tozla mücadelede doğru tedbirlerin alınması ve kişisel koruyucu donanımların seçiminin yapılabilmesi için, toz ölçümünün doğru ve yetkili kurum ya da kuruluşlar tarafından yapılmalıdır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünce (İSGÜM) toz ölçümü yapabilme yetkisi alan firmamızdan teklif alabilirsiniz.

İş Sağlığı ve Güvenliği İSG Toz Ölçümü hizmetimiz iç ortam ve kişisel maruziyet olarak tarafımızca TÜRKAK ve İSGÜM onaylı sunulmaktadır.

Toz ölçümü raporlarımızda ayrıntılı olarak değerlendirmeler bulunmakta olup işyerinizi iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili uygunluğu açıkça ve anlaşılabilir şekilde belirtilmektedir.

Sorunsuz denetimler, hızlı raporlama, uzman teknik kadro ve etkili iletişim için tercihiniz OKCO olsun.

Toz Ölçümü Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Toz kelimesini günlük hayatımızda sık sık duyuyoruz. Toz, boyutu 300 mikronun altında olan katı taneciklere verilen isimdir. Tozlar her ne kadar masum görünse de aslında iş sağlığı ve güvenliği açısından oldukça riskli olabilir. Bu yüzden iş yerlerinde belirli aralıklar ve profesyonel ekiplerce toz ölçümü gerçekleştirilir. 

Toz ölçümü, iş sağlığı ve güvenliği açısından meydana gelebilecek risklerin önüne geçilmesi amacıyla gerçekleştirilen İSG ortam ölçümlerinden biridir. Peki, toz ölçüm süreleri ne kadardır, toz ölçümü kaç yılda bir yapılmalıdır ve toz ölçüm sınır değerleri nelerdir? 

Toz Ölçüm Süreleri Ne Kadardır?

Toz ölçümü süreleri, tercih edilen metoda göre değişiklik gösterir. Örneğin; gravimetrik ölçüm ile 8 saat boyunca devamlı örnek alınabilir. Tartım prosedüründe ise filtreler ölçümden önce ve sonra 24 saat boyunca şartlandırmaya bırakılır, tartım odasında sıcaklık ve nem dengesi sağlanır. Bunlar gibi pek çok farklı metot vardır. 

Hangi metodun kullanılacağını ise toz ölçümünü yapacak olan firma ile iletişime geçerek öğrenebilirsiniz. İş yerinizdeki yapılan işlemlere göre en uygun toz ölçümü metodundan faydalanabilmek için alanında profesyonel bir firma çalışmanız, iş sağlığı ve güvenliği açısından oldukça önemlidir.

Toz Ölçümü Kaç Yılda Bir Yapılmalıdır?

Toz ölçümünün tekrarlanması pek çok farklı parametreye bağlıdır. Eğer iş yerinde herhangi bir değişiklik olmazsa; çok tehlikeli sınıfında yer alan iş yerinde 2 yılda, tehlikeli sınıfında yer alan iş yerinde 4 yılda ve az tehlikeli sınıfında yer alan iş yerinde ise 6 yılda bir tekrarlanması gerekir. Ancak iş yerinde değişiklikler yapılırsa toz ölçümü bu süreler beklenmeden gerçekleştirilmelidir.

Bunun dışında ise iş güvenliği uzmanı ya da iş yeri doktoru gerekli görmesi durumunda iş yerinde toz ölçümü tekrarlanmalıdır. Ayrıca düzenli olarak denetim uygulanan ya da ana firma tarafından yükümlülüğü bulunan iş yerlerinde toz ölçümünün yılda bir yapılması tavsiye edilir.

Toz Ölçüm Sınır Değerleri Nelerdir?

Toz ölçümü sonuçlarına göre elde edilen verilere göz attığımızda solunan tozların büyüklükleri ve tutuldukları bölgeleri görebiliriz. Toz ölçümü sonucunda büyüklüğü 10 mikrondan fazla olan tozlar geniz bölgesine, 5-10 mikron arasında olan tozlar gırtlaktan akciğere kadar olan bölgede ve 0.5-5 mikron arasında olan tozlar ise hiçbir bölgede tutulmaz. 

Genel olarak bu şekilde olmakla birlikte iş yerlerinde kullanılan malzemeler ile ortaya çıkan tozların her bir madde için farklı sınır değerleri mevcuttur. 

 Eğer toz ölçümü yaptırmak istiyorsanız, okco olarak alanında profesyonel çalışanlarımız ve profesyonel ekipmanlarımız ile hizmete hazırız. Daha fazla bilgi almak için bizimle iletişime geçebilir ve bilgi alabilirsiniz.

WhatsApp WhatsApp Destek Hattı