Gürültü Ölçümü

Gürültü Ölçümü

Gürültü, rahatsızlık veren ve huzursuz eden “istenmeyen ses” olarak tanımlanır. Ses ise, ortamda titreşen bir maddenin çevresindeki hava moleküllerini hareket ettirerek yaydığı dalgalardır.

İnsan kulağı, 20-20000 Hz ya da 0-140 dB aralığındaki ses titreşimlerini, 20 μPa (mikropaskal) basınç düzeyinden itibaren algılamaya başlayan oldukça duyarlı bir organdır. Ses basıncının ölçülmesinde, birimi desibel (dB) olan logaritmik oransal bir skala kullanılır.

ses seviyeleri desibel

Gürültü insan hayatını ciddi şekilde etkileyen bir faktördür. Sürekli yüksek seviyede gürültüye maruz kalan insanların işitme kaybı, endişe ve hassasiyet artışı, nabız ve kan basıncı artışı gibi sağlık sorunları yaşadıkları bilinmektedir. Ayrıca yüksek gürültülü iş ortamında çalışanın dikkatini dağıtarak verimini düşürür. Bu nedenle gürültü ölçümü fazlasıyla önemli bir konudur.

4857 sayılı İş Kanunu ve “Çalışanların Gürültü ile ilgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik” uyarınca; işverenler, gürültüye bağlı olan her hangi bir işitme kaybında erken tanı konulması ve çalışanların işitme kabiliyetinin korunması amacıyla iş yerlerinde gürültü ölçümlerini yaptırması zorunludur.

Kişisel Gürültü Maruziyeti Ölçümü; bir gürültü ölçüm cihazı ve cihaza bağlı işçinin kulağına yakın takılan bir mikrofonun (dozimetrenin) ile kişisel gürültü maruziyet değerinin ölçülmesi ve ölçüm sonuçlarının raporlanmasıdır.

Ortam Gürültü Ölçümü; bir gürültü ölçüm cihazı ile ortamda belirli bir süre tutularak ölçüm sonuçlarının raporlanmasıdır.

İşyerleri ya da fabrikaların çalışma alanlarının mevzuata uygun olarak gürültü düzeyleri ölçülür. Ortam gürültü ölçümü yapılan noktalar işyeri yerleşim planında gösterilerek ve ölçülen değerler renklendirilerek gürültü haritası hazırlanır.

İşyerlerinde 85dB ve daha üst ses seviyesinde günde 8 saatten fazla maruz kalınmamalıdır.

gürültü ölçümü

Gürültü Ölçümü Nasıl Yapılır?

Gürültü ölçümüne başlamadan önce ölçüm yapılacak gürültü kaynağı ve gürültüye maruz kalan ortam hakkında bilgiler toplanır. Gürültünün ne kadar süre ile değerlendirileceği konusunda bir planlama yapılır.

Gürültü ölçüm cihazlarının, ekipmanların ve donanımın kontrol edilmesi, cihaz kalibrasyonu yapılması ile ön kontroller tamamlanır. Yüksek hassasiyetle doğru sonucu alabilmek ve önceki ölçümlerle karşılaştırılabilirliği sağlamak için ölçüm cihazının (mikrofonun) kalibre edilmesi gerekir.

Gürültü ölçümü yapacak uzman tarafından tüm hazırlıklar tamamlandıktan sonra gürültü ölçme işlemine geçilir. Ölçüm noktası seçiminde, ortamdaki en yüksek gürültü seviyesinin ölçüldüğü nokta seçilir. Ölçüm yapılırken ölçümü etkileyecek yağmur, rüzgar ya da dış ortamdan gelen yüksek sesli müzik gibi durumlar göz önünde bulundurulur.

Gürültü ölçümlerinde gürültü ölçümü yönetmeliğinde eşdeğeri bulunan bazı parametreler kullanılır. Bu parametreler şöyledir:

  • Eşdeğer Gürültü Seviyesi [Leq, Leq(T), Leq, LAeqT ]
  • Ses Etkilenim Seviyesi (SEL, LE)
  • En yüksek ses seviyesi (Lmax)
  • En düşük ses seviyesi (Lmin)
  • En yüksek tepe değeri (MaxP, Peak)
  • Anlık ses seviyesi (SPL)

İş sağlığı ve güvenliği açısından yapılan gürültü ölçümleri sonrasında kaydedilen ölçüm değerleri İSG Uzmanımız tarafından gürültü ölçüm raporu olarak ölçümü yaptıran firmaya sunulur.

Gürültü Ölçümü Ne Sıklıkla Yapılır?

İSG Ortam Ölçümleri arasında önemli bir yere sahip gürültü ölçümlerinde amaç insan sağlığının korunması ve işyerlerinde güvenilir bir çalışma ortamı sağlanmasıdır. Bununla birlikte yasalara uygun bir şekilde faaliyetleri sürdürürken aşağıda sayılan durumlar oluştuğunda gürültü ölçümlerinin tekrar kontrol edilmesi de gerekmektedir.

  • Risk değerlendirmesi sonucunda ilgili risk faktörü bulunduğu durumlarda,
  • Meslek hastalığının ortaya çıktığı durumlarda,
  • İş yeri ortamında çalışanın kullandığı veya çalışma ortamı makine teçhizatı değiştiği durumlarda,
  • Gürültü kaynağında artış.

Doğru teknik ve gürültü yönetmeliğine uygun yapılmayan ölçümler, gürültü ölçümü raporunu değersiz kılacaktır. Alınması gereken önlemlerin doğru alınmasını engelleyecektir.

Gürültü Maruziyet Sınırı

Gürültü Maruziyet Sınır Değeri

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik Madde 5.

Bu Yönetmeliğin uygulanması bakımından, maruziyet eylem değerleri ve maruziyet sınır değerleri aşağıda verilmiştir:

  • En düşük maruziyet eylem değerleri: ( Lex , 8saat)=80 dB(A) veya peak (Ptepe)= 112 Pa [135 dB(C)]
  • En yüksek maruziyet eylem değerleri: (LEx, 8 saat) = 8 5 dB(A) veya peak (Ptepe)= 140 Pa [137 dB(C)]
  • Maruziyet sınır değerleri: ( LEX, saat ) = 87 dB(A) veya peak (Ptepe) = 200 Pa [140 dB(C)]

Maruziyet sınır değerleri uygulanırken, çalışanların maruziyetinin tespitinde, çalışanın kullandığı kişisel kulak koruyucu donanımların koruyucu etkisi de dikkate alınır.

Maruziyet eylem değerlerinde kulak koruyucularının etkisi dikkate alınmaz.

Günlük gürültü maruziyetinin günden güne belirgin şekilde farklılık gösterdiğinin kesin olarak tespit edildiği işlerde, maruziyet sınır değerleri ile maruziyet eylem değerlerinin uygulanmasında günlük gürültü maruziyet düzeyi yerine, haftalık gürültü maruziyet düzeyi kullanılabilir. Bu işlerde;

  • Yeterli ölçümle tespit edilen haftalık gürültü maruziyet düzeyi, 87 dB(A) maruziyet sınır değerini aşamaz.
  • Bu işlerle ilgili risklerin en aza indirilmesi için uygun tedbirler alınır.

Gürültü Kaynakları Nedir?

  • Yol gürültüleri
  • Endüstri gürültüleri
  • Eğlence mekanları gürültüleri

Gürültü Ölçümlerinin Çeşitleri Nelerdir?

  • Çevresel gürültü ölçümleri
  • İş sağlığı ve iş güvenliği amacıyla yapılan ölçüm çeşitleri
  • Gürültü haritası
  • Makineden kaynaklanan gürültüler
  • Şikayetten kaynaklanan gürültülerin ölçümleri

Gürültü ölçümü yapan firmalar bu konuda mutlaka yetkili olmalıdır. Ses ölçerlerin nasıl kullanılacağını bilen ve bunu bilen kişileri bünyesinde barındıran firmalardan yardım alarak gürültü ölçümleri yaptırılabilir. Bu sayede çalışanların da sağlığı korunmuş olur. Aksi takdirde iş veren gürültüden kaynaklı ceza alabilir. Buna dikkat etmek şarttır.

İş Sağlığı ve Güvenliği İSG Gürültü Ölçümü hizmetimiz iç ortam ve kişisel maruziyet olarak tarafımızca TÜRKAK ve İSGÜM onaylı sunulmaktadır.

Gürültü ölçümü raporlarımızda ayrıntılı olarak değerlendirmeler bulunmakta olup işyerinizi iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili uygunluğu açıkça ve anlaşılabilir şekilde belirtilmektedir.

Gürültü Ölçümü Standartları Nelerdir?

Ses, ortamda titreşen bir maddenin çevresindeki hava moleküllerini hareket ettirerek yaydığı dalgalardır. Rahatsızlık veren ve huzursuz eden istenmeyen seslere ise gürültü denir. Ses şiddetinin birimi ise desibeldir (dB).

İnsan kulağı belirli şartlar altında belirli aralıklardaki ses titreşimlerini algılayan oldukça hassas bir organdır. Belirli ses sınırlarının aşılması durumunda insan hayatı ciddi tehlike altına girebilir. Bazı meslek dallarının yüksek ses altında çalıştığını göz önünde bulundurursak, sesin ölçülmesi oldukça önemlidir.

İş yerlerindeki sesin şiddetinin düzenlenip, insan sağlığına olumsuz etkileri azaltılabilmesi için Gürültü Ölçümü yapılmalıdır. 4857 sayılı İş Kanunu ve “Çalışanların Gürültü ile ilgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik” ile belirli şartlar altında yapılması zorunlu olan gürültü ölçümü ile ilgili sık sık sorular vardır.

Ortam Gürültü Ölçümü Nedir?

Ortam gürültü ölçümü, gürültü ölçüm cihazı ile bir ortamdaki ses değerlerinin belirli bir süre boyunca ölçülmesi ve sonuçlarının raporlanması işlemidir. İş yeri ya da fabrika gibi çeşitli çalışma ortamlarındaki gürültü düzeyi mevzuata uygun olarak ölçülür.

İş yeri ya da fabrikanın ortamına göre gürültü değerleri değişse dahi iş yeri ve fabrikalarda 85 dB ve daha üst ses seviyesinde günde 8 saatten fazla maruz kalınmamalıdır. Kişilerin uzun süre yüksek sese maruz kalması durumunda işitme ve denge kaybı hatta ölümle sonuçlanan istenmeyen sonuçlar yaşanabilir. Bu yüzden ortam gürültü ölçümü profesyonel ekipler tarafından uygun ekipmanlar ile gerçekleştirilmelidir.

Çevresel Gürültü Ölçümü Nedir?

Gürültü, insan üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Gürültü sadece oluştuğu ortamdaki değil, çevresindeki insanları dahi etkileyebilir ve olumsuz etkilerini bu insanlar üzerinde de gösterebilir. Örneğin; bir fabrikada oluşan gürültü sadece fabrika içindeki çalışanları değil, etrafında yaşayan insanlar üzerinde de olumsuz etkiler yaratabilir. Bu gibi durumların engellenebilmesi için çevresel gürültü ölçümleri yapılır. 

Çevresel gürültü ölçümü ile fabrika ya da iş yeri gibi çeşitli çalışma ortamlarının etrafına yaydığı ses düzeyi ölçülür ve raporlanır. Eğer elde edilen değerler yasal sınırların üzerinde ise gerekli düzenleme işlemleri yapılmalıdır.

Yasal Ses Sınırı Kaç Desibel?

Sesin insan üzerindeki olumsuz etkileri bilimsel bir gerçektir. Bu yüzden yasalarca yasal ses sınırı bulunmaktadır. Gürültü Kontrol Yönetmeliğine göre bazı alanlardaki yasal ses sınırı şöyledir;

Hastanelerde 35 desibel

Mutfak ve banyoda 70 desibel

Yatak odasında 35 desibel

Otel yatak odasında 30 desibel

Oturma odasında 60 desibel

Şehir içi trafikte 65 desibel

Motosikletler 110 desibel

Kabare müziği 100 desibel

Uzak roketleri 170 desibel, şeklindedir.

Ortam ya da çevresel gürültü ölçümü yaptırmak isterseniz, Okco olarak alanında profesyonel çalışanlarımız ve profesyonel ekipmanlarımız ile hizmete hazırız. Daha fazla bilgi almak için iletişim kanallarımızdan birini kullanarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp WhatsApp Destek Hattı